Bộ Tài chính vừa công bố Dự thảo sửa đổi Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) với nhiều nội dung mới liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính và giao dịch tài sản số. Các đề xuất này đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng nhà đầu tư, doanh nghiệp và các tổ chức đại diện thị trường.
Nội dung Dự thảo tập trung vào các vấn đề lớn sau: 
1. Đề xuất áp thuế 20% trên lãi ròng từ chuyển nhượng chứng khoán
Trước hết, về hoạt động chuyển nhượng chứng khoán, Dự thảo đưa ra quy định:
- Cá nhân cư trú khi chuyển nhượng chứng khoán sẽ phải kê khai và nộp thuế TNCN với mức 20% trên phần lãi ròng trong kỳ tính thuế năm.
- Thu nhập tính thuế là khoản chênh lệch giữa: (i) giá bán, (ii) giá mua và (iii) các chi phí hợp lý liên quan.
- Trong trường hợp không xác định được giá vốn hoặc chi phí, cá nhân sẽ áp dụng phương pháp thuế hiện hành, nộp 0,1% trên giá trị từng lần bán chứng khoán.
Cơ chế này dự kiến sẽ áp dụng cho tất cả các giao dịch chứng khoán trên thị trường, trong bối cảnh Việt Nam có hàng triệu nhà đầu tư cá nhân và tổng giá trị giao dịch trên thị trường chứng khoán đạt trên 20 tỷ USD/tháng.
2. Điều chỉnh thuế với cổ tức bằng cổ phiếu và mục tiêu phát triển thị trường vốn
Tiếp theo, đối với cổ tức nhận bằng cổ phiếu và định hướng phát triển thị trường vốn, Dự thảo đề xuất:
- Thu thuế đối với cổ tức nhận bằng cổ phiếu, thực hiện khấu trừ thuế ngay tại thời điểm nhận cổ tức (thay vì chỉ thu khi chuyển nhượng cổ phiếu như hiện nay)
Liên quan đến định hướng phát triển thị trường vốn, các tổ chức đại diện như Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có ý kiến đóng góp, cho rằng:
- Các chính sách thuế mới cần đảm bảo phù hợp với mục tiêu phát triển thị trường vốn;
- Hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn dài hạn;
- Không nên chỉ tập trung tăng thu ngân sách.
3. Mở rộng phạm vi thu thuế sang tài sản số
Bên cạnh lĩnh vực chứng khoán, Dự thảo còn mở rộng phạm vi áp thuế đối với các giao dịch tài sản số. Cụ thể:
- Đối với giao dịch tài sản số (như tiền mã hóa, tài sản kỹ thuật số), cá nhân chuyển nhượng sẽ chịu thuế suất 0,1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần giao dịch.
- Thuế này áp dụng nếu giao dịch được thực hiện trên các sàn có công khai giá và tần suất giao dịch thường xuyên.
Theo các báo cáo thị trường, Việt Nam hiện có khoảng 20% dân số sở hữu tài sản số, với tổng giá trị giao dịch tài sản số trong năm 2022 lên tới 120 tỷ USD. Thực trạng này là cơ sở để Bộ Tài chính bổ sung quy định quản lý và thu thuế đối với hoạt động giao dịch tài sản số trong Dự thảo lần này.
Hiện các nội dung trên đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến góp ý rộng rãi từ cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư và các hiệp hội liên quan trước khi trình lên cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
