Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (“Luật”) Ngày 10/12/2025 với mục tiêu sở hữu trí tuệ phải trở thành tài sản có thể định giá, mua bán, có thể là tài sản bảo đảm để vay vốn, góp vốn, nhất là với các tài sản công nghệ mới, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI)…
Dưới đây là một số điểm nổi bật của Luật: 
1. “Tài sản hóa, thương mại hóa” sở hữu trí tuệ
- Tăng cường hỗ trợ việc tạo ra và khai thác thương mại các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ (“QSHTT”), đặt mục tiêu biến tài sản trí tuệ thành tài sản có thể định giá, mua bán, thế chấp. Cụ thể:
- Chủ sở hữu được sử dụng QSHTT để thực hiện các giao dịch dân sự, thương mại, đầu tư và hoạt động khác theo quy định;
- Khuyến khích khai thác QSHTT để góp vốn, thế chấp vay vốn theo pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp, tín dụng và quy định liên quan;
- Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện hoạt động sở hữu trí tuệ thông qua ưu tiên phá triển hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu về bảo hộ và cơ sở dữ liệu về giá giao dịch QSHTT, làm căn cứ tham chiếu cho thị trường; và
- Việc giao dịch QSHTT được thực hiện thông qua các trung tâm đổi mới sáng tạo.
- Xây dựng điều khoản khung về ghi nhận, quản lý tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp, giao Chính phủ quy định chi tiết về hạch toán, thuyết minh, chuẩn mực định giá.
Đối với các tài sản chưa đủ điều kiện ghi nhận trên bảng cân đối kế toán, Luật quy định được theo dõi trong sổ sách riêng về tài sản trí tuệ, có thể tự định giá nhưng chỉ có giá trị nội bộ.
- Về sản phẩm do AI tạo ra:
- Trường hợp con người sử dụng AI như một công cụ để tạo ra sản phẩm và có đóng góp sáng tạo đáng kể (ý tưởng, chỉ đạo, lựa chọn, chỉnh sửa kết quả của AI…): có thể được công nhận là tác giả, nhà sáng chế.
- Trường hợp mức độ đóng góp của con người thấp (chỉ đưa ra yêu cầu, ngữ cảnh): không được coi là tác giả, nhưng vẫn có quyền sử dụng và khai thác thương mại.
2. Đơn giản hóa thủ tục QSHTT
- Mở rộng đối tượng bảo hộ: Luật bổ sung khả năng bảo hộ kiểu dáng công nghiệp đối với sản phẩm phi vật lý, giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện bảo hộ.
- Bổ sung thẩm quyền cho tòa án về sở hữu trí tuệ; bổ sung các chế tài mang tính răn đe, coi hành vi xâm phạm QSHTT tương tự hành vi trộm cắp trong thế giới thực, phải được xử lý nghiêm minh.
- Luật hóa các vấn đề mới do công nghệ mang lại như AI tạo sinh, dữ liệu lớn, blockchain, tài sản số…, cho phép tổ chức, cá nhân được sử dụng văn bản, dữ liệu về đối tượng QSHTT đã được công bố hợp pháp, công chúng được phép tiếp cận để phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học, thử nghiệm, huấn luyện hệ thống trí tuệ nhân tạo mà không gây ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu QSHTT.
- Rút gọn, chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động đăng ký, thẩm định quyền sở hữu công nghiệp. Thời gian thẩm định nội dung sáng chế được rút ngắn từ 18 tháng xuống còn 12 tháng và bổ sung cơ chế thẩm định nhanh trong 3 tháng.
