Ngày 13/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai (“Nghị định 281”), có hiệu lực từ ngày 31/8/2026. Nghị định 281 được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai theo hướng rõ ràng, thống nhất và phù hợp hơn với thực tiễn thi hành, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính răn đe đối với các hành vi vi phạm, đồng thời tạo cơ sở pháp lý minh bạch hơn cho tổ chức, cá nhân trong quá trình sử dụng và thực hiện các thủ tục về đất đai. Dưới đây là các điểm mới nổi bật của Nghị định 281: 
1. Bổ sung trường hợp không phạt hành chính do không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định: Nghị định 281 bổ sung trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai thì không bị xử phạt vi phạm hành chính do không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định.
2. Bãi bỏ quy định xử phạt hành chính lĩnh vực đất đai với nhiều nhóm hành vi (khoản 4 Điều 9 Nghị định 281), cụ thể:
- Cá nhân hành nghề tư vấn xác định giá đất không có Thẻ thẩm định viên về giá theo quy định của pháp luật về giá mà không đủ các điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 36 Nghị định số 71/2024/NĐ-CP quy định về giá đất;
- Cá nhân hành nghề tư vấn xác định giá đất độc lập, không thuộc tổ chức tư vấn xác định giá đất;
- Tổ chức dịch vụ tư vấn điều tra, đánh giá đất đai mà không đáp ứng một trong các điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 17 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP quy định về điều tra cơ bản đất đai; đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và Hệ thống thông tin đất đai;
- Tổ chức hoạt động tư vấn xác định giá đất không đủ một trong các điều kiện được quy định tại khoản 3 Điều 162 Luật Đất đai;
- Tổ chức hoạt động tư vấn lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất không đủ một trong các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều 23 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai;
- Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về giá đất mà không đảm bảo một trong các điều kiện theo quy định tại khoản 3 Điều 36 Nghị định số 71/2024/NĐ-CP quy định về giá đất.
3. Bổ sung một số biện pháp khắc phục hậu quả (khoản 2 Điều 2 Nghị định 281): Bổ sung các điểm p, q, r, s vào sau điểm o khoản 3 Điều 4, bao gồm:
- Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm;
- Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính;
- Buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai;
- Buộc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung; giấy tờ giả đã sử dụng.
4. Sửa quy định về số lợi bất hợp pháp (Điều 3 Nghị định 281): Theo đó, số lợi bất hợp pháp là số lợi được tính thành tiền do tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai có được từ việc sử dụng đất sau vi phạm và phải nộp vào ngân sách nhà nước.
Trường hợp hành vi vi phạm do nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện trên một thửa đất thì số lợi bất hợp pháp phải nộp được chia đều cho các tổ chức, cá nhân cùng vi phạm. Trường hợp người vi phạm đã nộp các khoản tiền vào ngân sách nhà nước từ việc sử dụng đất vi phạm thì số lợi bất hợp pháp phải nộp được khấu trừ các khoản tiền đã nộp vào ngân sách nhà nước.
