Ngày 30/10/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư số 57/2026/TT-NHNN quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng (“Thông tư 57”), có hiệu lực kể từ ngày 01/12/2026, áp dụng đối với các đối tượng báo cáo theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước.
Thông tư 57 quy định cụ thể cơ chế giám sát kết hợp giữa việc tuân thủ quy định pháp luật và đánh giá trên cơ sở rủi ro, qua đó làm rõ quy trình thu thập thông tin, đánh giá mức độ rủi ro và đề xuất biện pháp giám sát đối với các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh. Trường hợp thuộc đối tượng giám sát theo Thông tư 57, doanh nghiệp cần chủ động rà soát việc tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, thông tin và dữ liệu liên quan để phục vụ hoạt động giám sát của Ngân hàng Nhà nước. Đặc biệt, doanh nghiệp cần chú trọng đến việc duy trì cơ chế kiểm soát rủi ro và bảo đảm khả năng cung cấp, giải trình thông tin khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền.
1. Kết hợp giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro 
Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư 57 là việc kết hợp hai phương thức giám sát: giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro. Hoạt động giám sát được thực hiện phù hợp với đặc điểm, mức độ rủi ro của từng nhóm đối tượng, nguồn lực và thực tiễn công tác giám sát.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước kết hợp hoạt động giám sát từ xa với thanh tra, kiểm tra tại chỗ; đồng thời tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa đơn vị thực hiện giám sát và các đơn vị có chức năng thanh tra, kiểm tra trong quá trình xây dựng, triển khai kế hoạch thanh tra, kiểm tra hằng năm về phòng, chống rửa tiền.
Theo đó, hoạt động giám sát được thực hiện theo ba bước:
- Bước 1: Thu thập, tổng hợp, xử lý tài liệu, thông tin, dữ liệu;
- Bước 2: Thực hiện các nội dung giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro;
- Bước 3: Lập báo cáo giám sát, đề xuất các biện pháp áp dụng trong giám sát.
2. Các nội dung giám sát tuân thủ
Đối với giám sát tuân thủ, đơn vị thực hiện giám sát xem xét, theo dõi, đánh giá, phân tích và nhận định việc chấp hành quy định về phòng, chống rửa tiền của đối tượng giám sát, tập trung vào các nội dung sau:
- Chế độ thông tin, báo cáo: Việc tuân thủ chế độ thông tin, báo cáo theo quy định tại các Điều 15, 25, 26, 34, 36 và 37 Luật Phòng, chống rửa tiền và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành có liên quan;
- Quy định nội bộ: Việc xây dựng và thực hiện quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền theo Điều 24 Luật Phòng, chống rửa tiền và các văn bản quy định chi tiết có liên quan;
- Chấp hành yêu cầu của cơ quan nhà nước: Việc tuân thủ các chỉ đạo, yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với đối tượng giám sát về phòng, chống rửa tiền (nếu có).
3. Đánh giá, chấm điểm và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền
Đối với giám sát trên cơ sở rủi ro, Thông tư 57 quy định việc đánh giá mức độ rủi ro rửa tiền của đối tượng giám sát theo ba nhóm nội dung:
Thứ nhất, rủi ro cấu trúc: Được đánh giá trên cơ sở quy mô hoạt động và mô hình tổ chức của đối tượng giám sát. Các thông tin được xem xét bao gồm: giấy phép hoạt động, tổng tài sản, cơ cấu tổ chức quản lý, mạng lưới hoạt động trong nước và nước ngoài; thông tin về ngân hàng mẹ của chi nhánh ngân hàng nước ngoài, công ty mẹ và công ty con (nếu có).
Thứ hai, rủi ro cố hữu: Được đánh giá thông qua bốn yếu tố: khách hàng; sản phẩm, dịch vụ cung cấp cho khách hàng; phương thức phân phối sản phẩm, dịch vụ; và khu vực địa lý.
Thứ ba, cơ chế kiểm soát, phòng ngừa rủi ro rửa tiền: Được đánh giá thông qua công tác quản trị, điều hành và việc ban hành, tổ chức thực hiện các chính sách, quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền. Các thông tin được xem xét bao gồm:
- Việc phân công, bố trí nhân sự thực hiện công tác phòng, chống rửa tiền;
- Việc đánh giá, cập nhật rủi ro rửa tiền hằng năm và xây dựng, ban hành chính sách kiểm soát rủi ro rửa tiền;
- Quy trình giám sát giao dịch và cơ chế báo cáo giao dịch đáng ngờ;
- Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng về phòng, chống rửa tiền;
- Công tác kiểm soát, kiểm toán nội bộ về phòng, chống rửa tiền và việc theo dõi, khắc phục các phát hiện kiểm toán (nếu có).
Định kỳ, đơn vị thực hiện giám sát yêu cầu và hướng dẫn đối tượng giám sát cung cấp tài liệu, thông tin, dữ liệu phục vụ việc đánh giá, phân tích, chấm điểm và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền. Việc chấm điểm được thực hiện theo nội dung đánh giá, phương pháp và công cụ chấm điểm rủi ro do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định đối với từng nhóm đối tượng giám sát trong từng thời kỳ.
Trên cơ sở kết quả đánh giá và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền, đơn vị thực hiện giám sát báo cáo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước để xem xét, phân bổ nguồn lực giám sát và đề xuất áp dụng các biện pháp giám sát tương ứng với mức độ rủi ro đã xác định.
Đồng thời, đơn vị thực hiện giám sát kết hợp kết quả đánh giá với các tài liệu, thông tin, dữ liệu sẵn có và các nguồn thông tin khác (nếu có) để xác định đối tượng, tần suất, nội dung và quy mô giám sát, kiểm tra. Đây cũng là cơ sở phục vụ việc xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất.
